Tag Archives: kryzys

Sztuka dla sztuki (i rozwoju)

„Artysta jako filantrop” – to tytuł artykułu, który kilka dni temu ukazał się na stronie internetowej jednego z najlepszych na świecie magazynów o sztuce „ARTnews”. Podobny materiał dwa dni temu opublikowała „The Art Newspaper”. Oba materiały są o tyle zaskakujące, że pokazują jak w czasach kryzysu sztuka potrafi obronić się dzięki wsparciu finansowemu płynącemu od wewnątrz. Rządy i przedsiębiorstwa obcinają dotacje, tymczasem fundacje odgrywają coraz większą rolę. Warto zaznaczyć, że mowa o fundacjach samofinansujących się, które w zasadzie nie czerpią funduszy z zewnątrz.

Największą z nich jest Andy Warhol Foundation for the Visual Arts dysponująca majątkiem w wysokości 330 milionów dolarów. W ostatnim roku fundacja przeznaczyła na granty dla organizacji związanych ze sztuką 14 milionów dolarów. Największymi dotacjami dla indywidualnych artystów dysponuje za to Pollock-Krasner Foundation, która od 1985 roku rozdała ponad 3 tys. grantów wartych w sumie 54 miliony dolarów.

Joan Mitchell Foundation, której historia opisywana jest w „ARTnews” najszerzej, to w porównaniu z wymienionymi dopiero raczkujący podmiot, jednak jego działalność jest nie mniej ciekawa. Fundacja dostrzegła, że w Nowym Orleanie po przejściu Huraganu Katrina w 2005 roku, niemal zupełnie zamarło życie artystyczne. Fundacja wsparła indywidualnych artystów, a także organizacje kwotą 3 milionów dolarów. Od tamtego czasu sukcesywnie stara się rozwijać życie artystyczne regionu. W 2010 roku na dawnej plantacji zaczął powstawać ośrodek, który ma się stać docelowo kolonią dla artystów, inkubatorem pomysłów, ale też miejscem schronienia.

Image
To tylko kilka z wielu przykładów podobnych, bardzo prężnie rozwijających się instytucji. Pytanie skąd ten rozwój. Odpowiedź jest banalnie prosta – ze sztuki. Raport The Artist as Philanthropist: Strengthening the Next Generation of Artist-Endowed Foundations wskazuje, że na majątek czy zyski fundacji składają się: prace, archiwa, prawa do reprodukcji, a dopiero w dalszej kolejności inwestycje nie związane ze sztuką.

Raport mówi o istnieniu około 300 podobnych instytucji dysponujących w sumie majątkiem 2,5 miliarda dolarów. W latach 1990-2005 liczba instytucji tego typu podwoiła się. Na granty przeznaczyły 639 milionów dolarów. Wśród największych (poza już wymienionymi) warto wymienić jeszcze Robert Mapplethorpe Foundation i Roy Lichtenstein Foundation. Autorzy raportu twierdzą, że coraz większy udział w tworzeniu sztuki mają też fundacje powołane do życia przez żyjących twórców:  Alexa Katza, Ellswortha Kelly’ego, LeRoy’a Neimana czy Helen Frankenthaler.

Warto przeczytać oba artykuły, a także przejrzeć obszerny, podzielony na dwie części raport. To nie tylko opis ciekawego, rozwijającego się ostatnio bardzo szybko zjawiska, ale też przegląd rozwiązań, które dowodzą, że fundacje związane z kulturą nie muszą być beneficjentami dotacji, a wręcz odwrotnie.

1 komentarz

Filed under Uncategorized

2012: Kryzys w kulturze od A do Z

Minister kultury Bogdan Zdrojewski pod koniec listopada zapowiedział, że w roku 2012 nakłady na kulturę po raz pierwszy od wielu lat wzrosną. To tylko pół prawdy. Przeanalizowaliśmy dostępne informacje na temat środków przeznaczonych na kulturę przez trzynaście polskich miasta, zarówno dużych, jak i tych niewielkich. Choć w skali budżetu krajowego sytuacja ma się poprawić, w regionach kultura mocna ucierpi. Oto alfabet cięć:

Biała Podlaska
Oszczędności czekają Miejski Ośrodek Kultury, Osiedlowy Dom Kultury, Osiedlowy Klub Kultury “Eureka” oraz Klub Kultury “Piast”.

Bydgoszcz
Cięcia dotkną m.in. Operę, Filharmonię oraz Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną.

Kraków
W Krakowie cięcia obejmą wszystkie miejskie instytucje – teatry, muzea, orkiestry, domy kultury, biblioteki. Biuro Festiwalowe otrzyma 20 proc. mniej pieniędzy.

Opole
Znacznie zmniejszono wydatki na Teatr Lalki i Aktora, Narodowe Centrum Polskiej Piosenki oraz Galerię Sztuki Współczesnej.

Płock
Średnio po 300 tys. zł mniej mogą dostać w przyszłym roku płockie placówki kulturalne.

Poznań
Planowany budżet na kulturę jest o 9 proc. mniejszy od tegorocznego.

Radom
Radomska Orkiestra Kameralna dostanie 3 proc. mniej pieniędzy, nie udało się także w przyszłorocznym budżecie zarezerwować środków na planowane rozpoczęcie budowy filharmonii.

Słupsk
Miejskie placówki kultury mają budżety na 2012 rok mniejsze nawet o 25 procent.

Toruń
Mniej pieniędzy – o 10 proc. – w 2012 roku dostaną Książnica Kopernikańska, Teatr im. Wilama Horzycy, ośrodek Chopinowski w Szafarni oraz wiele innych placówek.

Węgorzewo
Tu obcięło o 30  proc. budżet Węgorzewskiego Centrum Kultury.

Wschowa
Środki na działalność kulturalną obcięto w mieście aż o jedną trzecią.

Warszawa
11 proc. mniej pieniędzy dostanie stołeczna kultura.

Zakopane
Komisja kultury miasta Zakopanego prawdopodobnie otrzyma 250 tys. złotych mniej niż wnioskowała, w skutek czego Spotkania z Filmem Górskim mogą w ogóle się nie odbyć, obcięto budżety Muzyki na Szczytach oraz Zakopiańskiej Wiosny Jazzowej.

To tylko niewielka część alfabetu cięć. Oczywiście są miasta i województwa, które zapowiadają wzrost wydatków na kulturę, wśród nich znajduje się głównie Łódź, województwa śląskie oraz małopolskie. W tym ostatnim urzędnicy w budżecie zarezerwowali dla kultury prawie 20 mln więcej. Wyjątki nie poprawiają jednak ogólnej diagnozy – rok 2012 będzie dla kultury ciężki.

1 komentarz

Filed under Uncategorized