36 miliardów euro z kultury

Sektory kreatywne – modne hasło promocyjne polskich miast i regionów, ale zarazem porażka tychże w sferze praktycznej. Dużo się o nich mówi, ale nie urodził się jeszcze urzędnik, prezydent, radny, który doprowadziłby do rozwoju lokalnej przedsiębiorczości za pomocą sektorów kreatywnych. Teoretyków nie brakuje, praktyków już tak. To tylko jeden powód porażki. Drugi, zdaje się, że podstawowy, to brak wiary, że przedsiębiorstwa obracające się w branży wydawniczej, muzycznej, filmowej, graficznej czy na rynku sztuki są w rzeczywistości w stanie znacznie przyczynić się do rozwoju gospodarczego.

Nie przez przypadek piszemy o temacie, gdy ku końcowi zbliża się Sezon Kultury Nadrenii Północnej-Westfalii w Polsce. Wystarczy bowiem jedna wyprawa do NRW, a szczególnie Zagłębia Ruhry oraz wnikliwa analiza danych ekonomicznych tego niemieckiego landu, aby przekonać się, że sektory kreatywne to faktycznie szansa dla poprzemysłowych regionów i miast.

Kompleks Zollverein dziś, fot. Thomas Robbin/de.wikipedia.org

Trzydzieści tysięcy artystów, piętnaście orkiestr symfonicznych, ponad sześćset muzeów i piętnaście milionów zwiedzających. To tylko kilka liczb z życia kulturalnego Nadrenii Północnej-Westfalii. W NRW spotyka się potężna, zinstytucjonalizowana kultura z takich miast jak Kolonia czy Bonn z rozwijającą się wyjątkowo prężnie kulturą niezależną Zagłębia Ruhry, do lat 90. przemysłowego serca Niemiec. Wielowiekowa tradycja regionu, w którym urodzili się Peter Paul Rubens, Ludwig van Beethoven, Max Ernst, Joseph Beuys czy Karlheinz Stockhausen kontrastuje z nowymi, dynamicznymi inicjatywami z obszaru przemysłów kreatywnych.

Sztandarowym przykładem rozwoju jest dawna kopalnia węgla Zollverein w Essen. W 1986 roku zakończono wydobycie. W 2001 roku kopalnia została wpisana na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO i zaczęła się odradzać. Już nie jako przemysłowy kompleks, a nowoczesne centrum kultury. To w nim odbywało się wiele z wydarzeń w ramach programu Ruhr.2010, gdy Zagłębie Ruhry świętowało przyznanie mu tytułu Europejskiej Stolicy Kultury. Trzy i pół hektara na terenie dawnej kopali stało się bazą dla młodych przedsiębiorstw z obszaru kultury i innych przemysłów kreatywnych. W ten sposób Zollverein wygenerowało tysiąc nowych miejsc pracy. A mowa tylko o jednym kompleksie.

Obroty przedsiębiorstw w Zagłębiu Ruhry rosną aktualnie właśnie dzięki kulturze. O ile obroty w całym regionie w latach 2001-2007 rosły w tempie 1,3 proc., o tyle w przemysłach kreatywnych wzrosły aż o 9,8 proc. Sam rynek sztuki całego landu Nadrenii Północnej-Westfalii generuje rocznie 2,1 mld euro obrotu. Ta dziedzina przemysłów kreatywnych przekłada się na ponad sześć tysięcy istniejących przedsiębiorstw i około piętnaście tysięcy miejsc pracy. Cztery lata temu w całej Nadrenii Północnej-Westfalii w sektorach kreatywnych pracowało 203 tysiące osób, funkcjonowało 50 tysięcy firm, których obroty sumowały się na niebagatelną kwotę 36 miliardów euro.

Zollverein w 1949 roku, fot. Bundesarchiv

Pierwszy projekt związany bezpośrednio ze wsparciem przemysłów kreatywnych w celu wyciągnięcia Zagłębia Ruhry ze strukturalnego kryzysu powstał w 1992 roku i od tamtej pory jest konsekwentnie realizowany. Zajmuje się nim kilka agend: Ministerstwo Rodziny, Dzieci, Młodzieży, Kultury i Sportu, Ministerstwo Ekonomii i Technologii oraz Federalna Komisja ds. Kultury i Mediów.

Nie powinno więc dziwić, że akurat w tym landzie działają jedne z najsłynniejszych niemieckich teatrów – Schauspielhaus Bochum i Schauspiel Köln, cenione teatry tańca – Tanztheater Wuppertal Piny Bausch i Tanzhaus NRW w Düsseldorfie czy muzea posiadające światowej klasy zbiory, jak choćby Museum Ludwig w Kolonii i Museum Folkwang w Essen. Nie można także zapominać o uczelniach artystycznych. Sama tylko Kunstakademie w Düsseldorfie wykształciła wielu wybitnych malarzy i fotografów. U twórców znanej szkoły fotografii, Bernda i Hilly Becher, swój warsztat szlifowali tacy artyści jak m.in. Andreas Gursky, Thomas Struth czy Thomas Ruff. W Kunstakademie studiowali także Gerhard Richter i Wolfgang Tillmans.

Więcej informacji o polityce NRW w przemysłach kreatywnych i realnych zyskach dla gospodarki można znaleźć m.in. w raporcie Culture and Creative Industries in Germany, materiałach z konferencji Transition from heavy industries to creative industries oraz na stronach www.creative.nrw.de i www.kulturkenner.de.

Reklamy

3 komentarze

Filed under Uncategorized

3 responses to “36 miliardów euro z kultury

  1. Macie rację, że dla większości z miast hasło „przemysły kreatywne” jest równie modne, jak powtarzanie w kółko słowa design. Dzięki za info odnośnie tego dokumentu – na pewno zrobie z trego streszczenie i wrzucę na swojego bloga. Oczywiście kwestia problematyczna jest tego, co zawierają twórcze przedsiębiorstwa. Bo dla mnie nie do końca instytucjonalna, typowo państowa kultura (np. teatr) się do tego zaliczają, ale to tylko moje subiektywne spojrzenie.

    A co do praktycznej kwestii sektora kreatywnego, to coś się w Polsce ruszyło. Sam własnie rozpoczynam doradztwo w tym zakresie dla jednego z województw i idzie w dobrym kierunku. Prawdą jest, że efekty tego będzie można poczuć dopiero za 10 lat … Ale już po roku – można wytworzyć niesamowitą atmosferę działania, która popcha do przedsięwzięcie do przodu.

  2. Business&Culture

    To zależy jaki teatr. Czy taki, który żyje z dotacji, czy taki, który jest przedsiębiorstwem. Od kilku lat także w Polsce mamy coraz więcej teatralnych przedsiębiorstw, dla których miejskie dotacje stanowią tylko kilka procent budżetu.

    Myślę, że niektóre efekty można zobaczyć wcześniej. Np. takie Zollverein ożywiono dość szybko. Oczywiście w sferze ekonomicznej inwestycja zwraca się – jak piszesz – w dłuższej perspektywie.

    A propos tematu nie poruszyliśmy ważnego tematu – ale to chyba zasługuje na oddzielny wpis – sprawy dotacji z UE na przedsiębiorstwa kreatywne. Patrzyłeś na co idzie w większości ta kasa? Na kolejne internetowe sklepy z rękodziełem, internetowe galerie itd., które wegetują rok, czy dwa lata (zależy ile wymagają warunki otrzymania dotacji), po czym znikają.

  3. Pingback: Barbadosu kreatywność na eksport |

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s